Artikel 5

Gisteren naar een leuke aflevering van politiek café Zout geweest. Ik kwam vooral voor Eus, die in het echt Özcan Akyol heet. Hij was in mijn ogen weer briljant, scherp en droog. Lilian deed het ook goed. Ze is wat milder geworden sinds haar promotie binnen de SP.

Ook veel droge humor vanuit de vaste columnisten en voor mij een verrassing Kirsten van de Ven, nu manager vrouwenvoetbal bij de KNVB. Waren ze daar maar net zo ver als bij de KNHB…

Jos van Rey, El Rey uit Roermond, VVD dissident, liberaal en slagerszoon. Die twee laatste kenmerken zijn ook op mij van toepassing. Voor hem kwam ik ook wel. Ik vond hem sterk. Overtuigd van zijn eigen gelijk, net zoals het OM. Dus het is cassatie inmiddels. Over dienstbaarheid, benaderbaarheid, hart voor zijn stad, openheid en een droom om ooit met de SP samen te regeren. Het zette mij tot nadenken…

Maar artikel 5, vier vingers en een duim voor je ogen, was de rode draad in een gelukkig minder rood geworden politiek café. De grens van wat kan, eigenlijk moet kunnen, ach kan toch wel, waarom niet, de juridificering van onze maatschappij. Waar recht hebben op, belangrijker lijkt dan loon naar werken. Waar de babyboomergeneratie de gemeenten overstelpt met klachten, bezwaarcommissies aan de gang houden, rechtsbijstandsverzekering hebben. Klachten over overlast, jeugd, verkeer, afwijzing traplift, afval, etc. De generatie die dankzij de schuddende gasbel in Groningen vroeg met de VUT kon. Die generatie zou meer artikel 5 gedrag kunnen vertonen en wat vrolijker, verdraagzamer en vriendelijker zijn, minder zuur vooral. Zout en zoet een mooie combinatie. Zwart Wit heette dat vroeger, Salmiakpoeder. Was zout en zoet tegelijk. Lekker slecht was dat.

Oppoetsen

Gisteren de langverwachte publicatie over de uitverkoop van een bloeiend Oss’ bedrijf. Ik ga het boek met belangstelling lezen.

Organon, ging dus niet zelfstandig naar de beurs, maar om positie in de verfmarkt te verbeteren koos de top van Akzo-Nobel, voor een uitverkoop voor een, denk ik, veel te lage prijs aan Schering Plough. Organon werd een speelbal van durfkapitalisten, zonder Europese sociaal-economische moraal. Het opgebouwde kapitaal in Oss werd vakkundig onthoofd om aandelenkoersen op te poetsen.

Als liberaal en aanhanger van het vrije marktdenken zag ik dit met lede ogen aan. Gelukkig zagen heel veel mensen dat het alleen maar tegen zijn, uiteindelijk niets brengt. Het idee voor, wat later Pivot Park is gaan heten, werd geboren. Daar mogen we als Oss trots op zijn. Nieuw ondernemerschap, innovatie, durf en lef. Dat past bij Oss: Nie lulluh, maar poetsuh!

Er werken nu weer 3.000 mensen in de farmaceutische sector in Oss en dat worden er hopelijk meer! Nu meer verspreid binnen verschillende ondernemingen, daarom minder risicovol. De Osse parel is weer opgepoetst en glimt de toekomst tegemoet!

Staken en Boycotten

Twee werkwoorden die juist het tegenovergestelde beogen.

Het stakingsrecht is een goed recht wat behouden moet blijven, maar waar sommige politici zich maar al te graag aan laven. Het zijn de vakbonden en individuele medewerkers die daar voor zijn. Volksvertegenwoordigers zijn er voor alle mensen en hebben politieke instrumenten om zaken te veranderen. De vermenging tussen vakbonden en politieke partijen is daarom op zijn zachtst gezegd discutabel.

De staking bij de buschauffeurs vandaag en het hart onder de riem van SP politici is wel heel opmerkelijk. In Brabant heeft diezelfde partij bestuursverantwoordelijkheid in PS en GS. De concessiehouder (monopolie) voor busvervoer in onze provincie wordt mede door deze bestuurders aangestuurd….

Staken is een statement, boycotten ook. Het statement van de organisatie van Muze Misse om een rapper zonder eer en geweten, te boycotten is het enige juiste in mijn ogen.

Delen van de Osse jeugd zullen teleurgesteld zijn dat hun ‘held’ niet komt. De meeste Osse jongeren zullen vooral teleurgesteld zijn dat hun held er eentje op sokken is, met niet alleen een gaatje in zijn autoband. Tijd voor een bandwissel!

Ossies

Deze titel heeft niets met mijn stad te maken maar met Berlijn waar ik deze kerst was. Het is zeker niet de mooiste stad, maar wel de meest indrukwekkende die ik ken. Een reis door de laatste eeuw. Van de meest hippe stad begin 20e eeuw naar een stad die het nu is. Hip maar met littekens. Littekens van politiek socialistisch fanatisme, waar we nog steeds restanten van zien in het huidige politieke klimaat.

Ik stem vóór Berlijn als de nieuwe hoofdstad van verenigd Europa, niet meer die administratieve chaos in Brussel en Straatsburg. Berlijn herrijst al decennia uit haar rokende puinhopen, ontstaan door strijd tegen ‘de elite en kapitalisme’. Het individu werd kundig opzij gezet voor politieke dogma’s ondersteund door geoliede propaganda. Het individu was toen onwetend (of gehouden/uitgesloten) en afhankelijk van gekleurde informatie van Die Partei. Met bruine en rode kreten als Strijd, Schande, Elite, usw, werden Berlijners, Duitsers, Europeanen, wijs gemaakt dat één politieke stroming de enige juiste was….

De religiepolitiek stond erbij en keek ernaar, dus daar zien we de argumentatie voor een seculiere staatsvorm.

Wat dan wel? Een liberale politiek met ruimte voor het individu? Ik weet geen betere. Het individu is nog nooit zo goed in staat geweest om zelf haar mening te vormen op basis van onafhankelijk informatie. Natuurlijk, propaganda, fakenews heet het nu, is er nog steeds, maar er is gelukkig meer dan dat. Wees op je hoede voor de genoemde strijdkreten uit verouderde politieke stromingen die je nog wijs proberen te maken dat de Elite u van alles afpakt. Je bent zelf verantwoordelijk voor wat bereikt, houdt en wat je je laat afpakken.

De jonge Berlijners lieten mij de afgelopen dagen in allerlei uitingen zien dat ze klaar zijn om Europeaan te zijn en een Europa te vormen zonder fanatisme van welke vorm dan ook. Ik ga positief 2018 in!

Gelukkig nieuwjaar!

Verlanglijstjes

Afgelopen week vond weer de ronde plaats waarin de regio’s bij de minister van Infrastructuur hun verlanglijstje indienen voor investeringen in weg, water en spoor. Onder aanvoering van onze gedeputeerde van Brabant, reisde een hoopvolle delegatie naar Den Haag om de minister te overtuigen dat Nederlands meest innovatieve provincie goed bereikbaar moet blijven. Deze politieke dans heet het BO MIRT.

Noordoost Brabant, de Agrifood Capital, komt er op het eerste gezicht bekaaid vanaf. Natuurlijk zijn er problemen op de A50/A59 en natuurlijk hebben we de prehistorische Edith spoorbrug bij Ravenstein. Met die enkelspoorse brug komt het wel goed. Mede door politieke lobby uit zuid en oost Nederland. Een hoogfrequente treinverbinding is goed voor Agrifood Capital! Het stationsgebied in Oss wordt daarmee een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven en instellingen!

De A50 en A59? De snelwegen? Snelwegen met om de 5 km op- en afritten, zijn naar mijn mening geen snelwegen, maar veredelde route Nationalwegen, zoals we die in Frankrijk kennen.

Door intensieve lobby’s is bij de aanleg van deze wegen bij nagenoeg ieder dorp of stadsdeel een op- en afrit gemaakt. Dit zijn kortzichtige oplossingen, met files tot gevolg, waardoor de reistijd tussen bijvoorbeeld tussen Oss en Den Bosch nauwelijks korter is dan toen we de N59 met verkeerslichten hadden….

Nou is de verstedelijking in Brabant niet te vergelijken met die van Frankrijk, maar een onderliggend wegennet aan de noordzijde van het stedelijk gebied Den Bosch-Oss is wellicht de moeite van het onderzoeken waard. Te beginnen bij de Grote Wielen en aansluitend aan Oss-Noord. De Gewandeweg ligt er al..weinig aanwonenden, geen bijzondere landschappelijke waarde…

Deze opgave pak ik graag aan met Den Bosch. Intussen ga ik in gesprek over de Dorpenweg tussen Oss en Ravenstein over het terugdringen van doorgaand vrachtverkeer, wat daar niks te zoeken heeft. Vrachtwagens die vervolgens het brugviaduct opkruipend de A50 bij Ravenstein het aanstormend verkeer opstoppen…Het is bijna iedere dag raak daar. Rijkswaterstaat heeft het al onderzocht. Nu ook de maatregelen graag!

Markt

Gisteren was Oss weer in het landelijke nieuws. Met stakende Unox medewerkers die strijden voor hun pensioenrechten. De overname van de fabriek biedt voorzetting van werk, maar dat is niet genoeg. Alles waar de mensen recht op hebben, mag niet door het grootkapitaal afgepakt worden. Tot zover de framing door de vakbond.

Grappig vond ik dat men het Osse centrum koos als demonstratieplek. Opgejut door een voormalig partijleider lieten de ‘gewone arbeiders’ zich voor het karretje spannen van hogere politieke doelen binnen de vakbond. Dinsdagochtend is het markt in Oss, dat is al sinds 1399 een stadsrecht van Oss. Het houden van een markt waar vraag en aanbod de prijs bepalen. Die markt brengt het gewone volk op de been. Maar steeds minder. Mensen kiezen zelf waar en wanneer ze hun boodschappen doen. De Osse markt heeft het moeilijk. Mijn collega Frank den Brok heeft dat met de marktkooplui onderkend en maatregelen genomen om de markt aantrekkelijker te maken. Ik hoop dat het gaat lukken. Want de markt en Oss horen bij elkaar.

Maar uiteindelijk bepaalt de consument zelf waar ze wat koopt. Ook kopen consumenten steeds minder rookworsten van Unox. Ondanks alle marketing: Broodje Unox, Nieuwjaarsduik, Oranje Ijsmutsen. Ik hoorde de vakbond toen niet roepen dat marketingbudgetten beter konden worden ingezet om pensioenrechten veilig te stellen…

En nu alle marketing niet heeft gewerkt, komt de vakbond met haar eigen marketingtrucs naar Oss om de gewone arbeider (met een uitstekende pensioenopbouw vanuit Unilever) te redden uit de klauwen van het grootkapitaal van Zwanenberg. Ooit de grondlegger van nog steeds een van de grootste werkgevers van Oss. Je moet maar durven.

Apart is ook dat politieke partijen die pretenderen op de komen voor de gewone arbeider binnen de vleesverwerkende sector, de felste tegenstander zijn van een MEGA-mestfabriek. Het vlees verwerken prima, vervoeren (niet ‘s-nachts!) en (ver)kopen ook (kiloknallers). Maar zijn dit de politici die ook denken dat halfvolle melk uit de fabriek komt? Zijn dit de politici die het Osse dna kennen? Zijn dit de politici die het beste met Oss voorhebben? Op de verkiezingsmarkt kunt u hen deze vragen stellen.

Het worden 21 maart 2018 verkiezingen die ertoe doen!

Reactie op alle reacties: Mijn visie op de vleesverwerkende sector is eerlijk en oprecht. Doet Zwanenberg het niet dan komen alle mensen (ook niet vakbondsleden) mss op straat of krijgen ze werk aangeboden op grote reisafstand. Duivels dilemma, maar ultieme zekerheid heeft geen enkel werkzaam persoon.
Bovendien heb ik begrepen dat de productie van rookworst gewoon doorgaat door niet stakende medewerkers. Er worden in ieder geval op dit moment nog steeds tonnen rookworst aangeboden op de markt om in soep te verwerken.
Noem het aannames of zie het als welgemeend inzicht in de situatie bij Unox.

Schokland

Pas was ik onderweg naar Urk voor familiebezoek. Via de route Zwolle en dan de Noordoostpolder in. Ik reed langs Schokland en maakte een tussenstop, 10 kilometer voor Urk. Urk en Schokland hebben gemeen dat het ingepolderde eilanden zijn. Eilanden toen het IJsselmeer nog een woeste Zuiderzee was. In de jaren 30 en 40 was dit alles geschiedenis geworden. De strijd tegen het water en de honger naar nieuwe landbouwgrond leverden ingrijpende werken op.

Schokland was een langgerekt eiland met bewoning die 12.000 jaar teruggaat. Het staat sinds 1995 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Bijzonder om te zien hoe een voormalig eiland, ietwat opgehoogd in een polderlandschap is ingepast. Gelukkig niet met de poldergrond gelijk gemaakt. Schokland kent een roemruchte geschiedenis. Het was een eiland waar het niet veilig wonen was. Stormen en slappe veengrond deed het eiland schudden en schokken op haar grondvesten. Haar bewoners zijn uiteindelijk bij koninklijk besluit in 1859 gedwongen om te verhuizen naar veilige gebieden. Groningen anno nu?

Nederland Schokland. We lijken iedere dag geschokt. Door #metoo, door voedselschandalen, door straftijd voor Max Verstappen, door hoog eigen risico, door lekkende mailboxen van politici, door vieze hotelkamers, door dreigende aanslagen, door zwarte Piet, door de laatste aflevering van Penoza…Geschokt. Door hyperactieve (social) media laten we ons meeslepen van het ene schandaal naar het andere. Nee, de media hebben het niet alleen gedaan, ook overheidsvoorlichters spelen hierbij een rol. Inhoudelijke problemen worden met juridisch ingestoken communicatie-strategieën te lijf gegaan. Imagoschade, persoonlijk of institutioneel, dat moet (tegen elke prijs) voorkomen worden.

Natuurlijk was ik benieuwd hoe mijn Oss ‘het deed’ op de nationale televisie vorige week met Jort Kelder. De avond begon met de imagometing van het nieuwe kabinet, terwijl ze de volgende dag pas geïnstalleerd zouden worden. Nog voordat je maar een daad verricht, heb je al een imago en dat kun je blijkbaar ook meten. Imagometers bepalen de publieke opinie. Schokkend was hoe Jort Kelder de Wajong-jongere aanpakte, omdat hij niet snel genoeg uit zijn woorden kwam. Schokkend was ook dat iemand waarvan blijkbaar de hele familie al jarenlang niet werkt, bleef volharden dat de man met de kleine beurs met dit kabinet alweer de klos is. Ieder persoonlijk verhaal moet een schokeffect op de nationale televisie teweegbrengen. Panels en kijkcijfers regeren. Tweede kamerleden volgen lijdzaam.

Als schokken betekent geld geven, dan kunnen we daar ook iets van. Andries Knevel die bijna met pensioen gaat (maar na 2 weken gaat ie met zijn eigen bedrijfje verder werken bij de EO), verklaart dat de Nederlanders zo vrijgevig zijn door de invloed van het Protestantisme. Deze stroming ontstond precies 500 jaar geleden toen Luther de schandalen in de Katholieke kerk aan de kaak stelde en op de kerkdeur van Wittenberg daar verslag van deed. Hij schokte hij de wereld. Dat schokeffect duurde toen jaren, geen televisieminuten.

Op Urk (zo heet dat, vanwege de eilandgeschiedenis), wordt dankzij Luther op de dag des Heren niet gewerkt. Schokkend als je dat toch wilt doen. Toch heeft zo’n rustige zondag ook wel wat. Ook in het katholieke zuiden waar ik woon. Lekker thuis een boek lezen of televisie kijken met de gordijnen dicht. Het is tenslotte weer wintertijd. Wat een schok gaf dat afgelopen zondagochtend! En die Luther in Penoza, die is niet zo snel geschokt, die handelt vooral.

Koopkracht

Bij het doorrekenen van verkiezingsprogramma’s en regeerakkoorden worden koopkrachtplaatjes te pas en te onpas gebruikt om het politieke gelijk te halen. Het besteedbaar inkomen van de middenklasse, de ouderen, de mensen met en zonder een baan, etc. De leugen van de statistiek….

Bij koopkracht wordt nooit gesproken over de kracht van kopen, de macht de koper, die bepaald waar, wanneer en bij wie hij koopt. In Assen loopt de discussie voor het ontwikkelen van een outlet bij het TT-circuit hoog op. Hoogleraar retail Cor Molenaar, mengde zich onlangs in de discussie met een eigen marktonderzoek onder de Assenaren. Inmiddels krijgt hij doodsbedreigingen, lees ik op social media. Nederland op zijn slechtste smalst.

Middelgrote binnensteden zoals Assen hebben het moeilijk. De monofunctionele winkelbinnensteden amuseren ons al lang niet meer. Winkelketens in eigendom van buitenlandse investeringsmaatschappijen komen en gaan net zo snel weer. Consumenten evenzo. De keuze is reuze. Als consument heb je de macht om te kopen. De ene keer wil je persoonlijk geadviseerd worden, de andere keer zo goedkoop mogelijk je slag slaan. De consument is grillig heet dat dan. De consument van tegenwoordig is een mens die gewaardeerd wil worden door een ander. Door goed winkelpersoneel en soms omdat hij/zij een uitstekende deal heeft gedaan op marktplaats en daar trots over vertelt op een verjaardag. ‘Dat doe je goed’ is een reclameslogan van een online fietsenverkoper, terwijl de trotse koper met de doos waarin het aangekochte product zat, zijn rationele aankoopgedrag wil laten zien. Hij bedenkt zich als hij het karton naar de oudpapier container brengt en maakt een rondje door het park en neemt de doos zelfs mee naar zijn favoriete kroeg….Erkenning alom !

In mijn gemeente Oss, willen we meer mensen naar en in de binnenstad trekken door naast een aantrekkelijk winkelaanbod ook anderen redenen voor een bezoek te bieden. Horeca is een klassieker in een Brabantse binnenstad, ook cultuur zal zijn intrede meer en meer gaan doen. Door evenementen, maar ook door in de jaren 60-70 uitgeplaatste functies als een bibliotheek, weer terug te halen naar de binnenstad. Een bibliotheek nieuwe stijl, dat wel. Geen verzameling van boeken. Die kun je ook online aanvragen of kopen voor de laagste prijs. Een bibliotheek in een totaal concept. UIThuis heet het hier. Misschien het beste te vergelijken met een gemeenschapshuis zoals we die in dorpen kennen, die met gemeenschapsgeld zijn/worden gebouwd en geëxploiteerd onder het mom van leefbaarheid. Binnensteden moeten ook weer leefbaar worden, ook buiten de geijkte winkeltijden. Geen gesloten rolluiken, maar binnensteden waar het fijn vertoeven is, omdat daar ook ’s avonds nog licht brandt. Vanuit een café of misschien zelfs vanuit een gezinswoning.

Over de casus Assen weet ik weinig. Toch: Ik zie het outlet-idee als een laatste wanhoopspoging om Assenaren in hun stad te houden en mensen uit de dunbevolkte regio naar Assen te trekken. Jazeker, er zullen investeerders klaar staan om zich daar te vestigen, maar ze zullen ook weer net zo snel vertrekken als de massale toeloop toch tegenvalt. En dan? Dan staat daar een gebouw waar niemand raad mee weet. Misschien een overdekte TT? Maar dat is maar 1-2 dagen per jaar…en de regenrijders zullen niet meer mee willen doen….geen amusement….

Assenaren zullen, denk ik, eerst net zo trots moeten worden op hun stad, zoals steeds meer Ossenaren dat zijn. Daar gaan soms crisisjaren overheen, maar het kan wel!

Voordeel van de twijfel

Pas sprak ik een kandidaat-raadslid voor de PvdA in Eindhoven. Ik vroeg hem waarom hij voor de PvdA had gekozen en welke kans hij denkt te maken voor een zetel in de raad. Hij twijfelde over zijn kansen, want alleen de top 3, geeft enige kans, dacht hij. Ik zei dat ie daar waarschijnlijk wel gelijk in had. Maar hij vervolgde dat de PvdA ‘lekker’ in de oppositie moest gaan zitten, omdat het regeren met waarschijnlijk de VVD in een college een politieke zelfmoord zou betekenen. Hij refereerde natuurlijk aan Rutte II.

Als een politicus een maatregel het voordeel van de twijfel geeft, is ‘bij twijfel niet inhalen’ een vaak tegengehoord politiek argument. Op zich een wijs advies, maar bij besturen hoort nu eenmaal risico’s nemen. Ook als je op of in een vervoersmiddel zit. Als verkeerswethouder wordt ik bijna iedere dag gevraagd om risico’s op de Osse wegen volledig weg te nemen. Onmogelijk. In Oss zijn de afgelopen jaren veel ‘superveilige’  fietsroutes aangelegd, maar daarop rijden inmiddels honderden E-bikes met snelheden, die met een ander vervoersmiddel helmplichtig zijn. De recente ongevallencijfers spreken boekdelen: Appen en E-bikes. Oorzaken van veel menselijk verkeersleed. Technische innovaties leiden niet altijd tot meer veiligheid. Besturen is niet veilig, vooral als je niet anticipeert, te snel gaat of je je laat afleiden.

Dat afleiden van je daadwerkelijke taak als openbaar bestuurder is in de politiek schering en inslag. Volksvertegenwoordigers van meestal splinterpartijen doen iedere dag hun uiterste best om, onder het mom van politieke verantwoording, bestuurders naar huis te sturen op basis van incidenten en gewiekste framing. Wie wil in godsnaam in die politieke slangenkuil nog openbaar bestuurder worden? Die vraag wordt me regelmatig gesteld.

De oppositiepartijen lopen, nog voordat kabinet Rutte III, maar een besluit heeft genomen, al te hoop tegen het voorgenomen beleid. De BTW verhoging van 6 naar 9% is al onderwerp van digitaal wapengekletter. Maar waarom eigenlijk? Omdat we ‘gewoon’ niet willen dat alles duurder wordt. Vaak de klacht van de baby-boom generatie, die blijkbaar geen enkele moeite heeft, met de waardevermeerdering van hun woning, de reclamefoldertjes thuis rustig doorneemt, de E-bike naar de supermarkt neemt, om vervolgens te klagen over de prijzen van vlees en groente en het uitblijven van de indexering van hun pensioen.

Een verhoging van belasting op consumptie is een buitengewoon (groen)linkse maatregel. Een maatregel die mijn voordeel van de twijfel krijgt. Ook prominente, voormalig PvdA bestuurders Vermeend en Van der Ploeg, spreken van een evenwichtig beleid. Realistische linkse politici van weleer. En de prijzen van de boodschappen? Kwestie van vraag en aanbod. De supermarktketens zijn wel gek als ze zich uit de markt laten prijzen. De vitale senioren, velen voormalig Pvda-stemmer, gaan altijd voor de laagste prijsgarantie. Zij reizen in de daluren, zij kunnen buiten het hoogseizoen er op uit, zij krijgen korting in musea, zij worden steeds ouder dankzij ons zorgsysteem, zijn steeds vitaler, drinken in de vele buurtcentra gesubsidieerde koffie (of gratis in de supermarkt), leggen een keutje…. Hebben het nog nooit zo druk gehad, sinds ze in VUT zitten. Geluk zit m in de kleine dingen in een aangeharkte verzorgingsstaat met volop uitdagingen op het gebied van verduurzaming die zich pas voor de volgende generaties zal uitbetalen. Het creëren van generatiekloven in een versplinterde politieke arena is de dood in de pot en leidt af.

Het Duitse politieke model van enkele jaren geleden, spreekt mij wel aan. SPD, CDU, FDP, Die Grünen. Helaas gaat het daar, met Die Linken en AFD, ook de versplinterende kant op. Omdat de politieke snelheid op de Duitse politieke Autobahn inmiddels onbegrensd is, gaan mensen bij twijfel niet inhalen en gaat men aan doelgroepenpolitiek doen. Kansen voor de liberale FDP! In Nederland en Frankrijk zitten we al op sociaal-liberale koers! Rutte III en Macron I. Door het volk gekozen, niet geboren, Europese leiders. Bij geboorte waren dat Karel V, Lodewijk XIV, Wilhelm II. Dat waren pas donkere tijden.

Naar een vrije woningmarkt

Nagenoeg iedereen in Nederland met een woning wordt gesubsidieerd door gemeenschapsgeld. Is dat nieuws? Nee toch? Of je nu woont in een sociale huurwoning of een koophuis, je krijgt subsidie. Alleen die paar procenten van ons allen die van een particulier huren en geen huursubsidie ontvangen, wonen subsidievrij. Dat zijn er bar weinig. En kom je toch boven de huursubsidiegrens, dan regel je met je particuliere verhuurder een gesplitste betaling op papier. De praktijk van alledag.

Nu kabinet Rutte III er bijna is, zijn de kritieken niet van de lucht. Mensen die hun huis volledig afgelost hebben, krijgen een ‘boete’. Mensen die, heel naïef, op een eindeloze hypotheekrenteaftrek, blijven rekenen, krijgen een verandering van wetgeving. Mensen die al jarenlang in een sociale huurwoning (scheef)wonen, worden geconfronteerd met huurverhogingen. Iedereen is niet blij, zeg maar boos. Maar is dit terecht?

De woningmarkt in NL een sterk staatsgestuurde vraag-aanbod situatie. Zolang dat is, zal ieder kabinet, die daar veranderingen in wil aanbrengen met hoon worden ontvangen. Sterker staatsingrijpen jaagt de wooneigenaar op de kast, een staat die loslaat jaagt iedereen op de kast. Kom niet aan ‘mijn’ woning! De woning als, schuldenlast, spaarpot, belegging, sociale voorziening, eerste levensbehoefte….Zegt u het maar.

Ons hele systeem van de woningmarkt wordt geleid door wet-regelgeving en instituten als corporaties en banken. Het systeem is leidend geworden en het doel: ‘Iedereen een veilig dak boven het hoofd’  is op de achtergrond verdwenen. Zolang we met speldenprikjes een systeem willen veranderen, zal iedere dappere poging daartoe kapotgediscuseerd worden en verkiezingen domineren.

We hebben allemaal een dak boven ons hoofd. Heb je dat niet, dan wordt je van alle kanten geholpen om een menswaardig bestaan te leiden. Wil je niet geholpen worden? Dan leef je op straat. Dat zijn er altijd te veel, maar dat zijn er bar weinig. Dus het systeem werkt? Nee, denk het niet meer.

Ik werd nog verteld in de jaren 90 dat een huis kopen de beste belegging was. Dat komt ‘vastgoed’. Geld in stenen stoppen en banken financierden driftig mee (aflossen, moet je nooit doen!). Een huis wordt alleen maar meer waard. Ik zie nu jongeren om me heen die woningbezit helemaal niet als ultiem levensdoel zien. Ja, ze willen ook fijn wonen, maar het gebruik van de woning staat centraal, niet het bezit ervan. Sommige mensen geloven dat dat komt omdat jongeren geen hypotheek meer kunnen krijgen vanwege flexcontracten. Dat is maar de vraag. Jongeren kunnen voornamelijk alleen maar kopen omdat er te weinig vrije sector huurwoningen zijn! Vraag en aanbod matchen niet. De woningmarkt is niet vrij. Ook heel veel jongeren willen kopen omdat hun ouders het huis (met hulp van jarenlange rente-aftrek) hypotheekvrij kunnen verkopen en hun kinderen willen helpen om een woning te kopen……Het geld op bank levert toch niks op…..

Drie maatschappelijke trends gaan volgens mij de woningmarkt vrijer maken.

1. Het gebruik van de woning in plaats van het bezit ervan

2. De combinatie van wonen en zorgpreventie in plaats het scheiden via zorgaanbod daarvan

3. De herwaardering van de buurt als plek om fijn te wonen in plaats van de probleemgestuurde krachtwijkenbenadering

Gistermiddag met de ‘systeemverandwoordelijken’ hebben we deze thema’s besproken om Oss een nieuwe woonvisie te gunnen. En ja we moeten ook nog energie besparen. Genoeg te doen dus. Ook Rutte III kan aan de bak!