Landelijke media berichten vandaag over gemeenten die niet langer voorrang willen geven aan statushouders bij de toewijzing van woningen. Logischerwijs komen statushouders voornamelijk terecht in sociale huurwoningen. De reacties liegen er niet om als je mensen die (jarenlang) wachten op een betaalbare huurwoning aanhoort. Die reacties zijn begrijpelijk, gezien de hoge nood op de woningmarkt van dit moment.
Het kabinet schafte de voorrangsregeling af en gaf daarmee gehoor aan de klachten over ‘voorkruipende gelukszoekers’. Wat het kabinet (minister Blok, daar is ie weer), echter deed was pure symboolpolitiek. Men kieperde, zoals al bij vele lastige sociale vraagstukken, het probleem over de schutting bij gemeenten. Het gevolg is dat nu 4 gemeenten heel stoer de voorrangsregels niet meer hanteren en er zo’n 20-tal zich aan het beraden zijn over dit onderdeel van volkshuisvesting.
Wat is het geval. Gemeenten blijven verantwoordelijk voor de huisvesting van statushouders. Ieder half jaar krijgt een gemeente een quotum opgelegd met het aantal te huisvesten mensen met een verblijfsstatus. Dit aantal wordt bepaald aan de hand van in- en doorstroom bij de IND en over de gemeenten aan de hand van inwoneraantal verdeeld. Dat systeem heeft het kabinet niet aangepast. Half werk dus en polariserend in het publieke debat over vluchtelingen en statushouders.
Voldoet een gemeente niet aan het gestelde quotum, dan volgen sancties vanuit de provincie, met als ultieme sanctie een volwaardig provinciaal toezicht, waarmee het gemeentebestuur volledig buitenspel wordt gezet. Het overgrote deel van gemeenten willen dit uiteraard voorkomen en maken afspraken met wooncorporaties over de toewijzing van beschikbare woningen. Dat is de praktijk van alle dag. Dat geldt namelijk ook bij urgente huisvesting van mensen die, buiten hun schuld, geen beschikking meer hebben over een fatsoenlijk dak boven hun hoofd.
Het is dus symboolpolitiek uit Den Haag en bestuurlijke ongehoorzaamheid van enkele gemeenten, die dit soort discussies over ‘gelukszoekers’ aanwakkeren, zonder er fundamenteel iets aan te doen. Voor alle mensen die een sociale huurwoning zoeken, wat je achtergrond ook is.
Het hele verhaal bekt niet zo lekker en is in de twitter-democratie en opkomend populisme, veel te ingewikkeld. Net zoals het vluchtelingen- en integratievraagstuk. Gefundeerde argumenten en fundamentele keuzes in deze zouden voorrang verdienen in de politiek op landelijk, provinciaal en lokaal niveau. Met een logisch en werkbare oplossing tot gevolg.