Uitsterven

De CDA-fractie in Oss maakt zich zorgen over het uitsterven van de Ossenaar. Niet de Ossenaar op woonwagenkampjes die te maken hebben gehad met het gemeentelijk uitsterfbeleid, maar het toenemend aantal kinderen van Osse ouders die in het Peeldorp Uden geboren worden.

Sinds het vertrek van het ziekenhuis uit Oss naar Uden is de kans heel groot dat je voor de rest van je leven met Uden verbonden bent door je geboorte in een van de Udense verloskamers. Maar als het na een paar uur met moeder en kind goed gaat, mag je naar huis, bijvoorbeeld in Oss. Je ouderlijk huis en omgeving waar je opgroeit, naar school gaat, gaat sporten en je eindelijk na 18 jaar je eerste biertje mag drinken in een van de Osse kroegen. En ja, bij iedere verlenging van je persoonsbewijs wordt je eraan herinnert dat je in Uden geboren bent.

Bij alle Lithenaren, Ravensteiners, Berghemenaren, etc. speelt dit probleem al jarenlang, toen ze is het Osse Sint Anna-ziekenhuis het levenslicht zagen. Vooral voor Berghemenaren zal dit een zware last zijn. Geboren te Oss en eigenlijk niks met die stad te maken willen hebben. Oss, ik zou er nog nie begravuh wille worre….

Ik bij zo blij, blij, blij dahk in Oss geboruh zij, zingt Pap en Pudding. Geheel van toepassing op mij. Geboren en getogen. Na 2 weken ‘over tijd’ werd ik gehaald op mijn moeders verjaardag en dat gebeurde gezien de verstreken tijd in het ziekenhuis. In 1966 een supermodern ziekenhuis in het Oss met grootse groeistuipen. Een bijzonder verjaardagscadeau voor mijn moeder die overigens in Yogjakarta is geboren. Vlak voor het begin van de oorlog in Nederlands-Indië vertrok het jonge gezin terug naar Nederland en ze groeide op in Eindhoven. De liefde bracht haar naar Oss en vanaf haar twintigste tot haar definitieve afscheid woonde ze onafgebroken in de binnenstad van Oss met ons pap die Oss alleen met de vakanties uitkwam. Mijn vader stierf in zijn geboortehuis. Mijn moeder voelde zich uiteindelijk een echte Osse. Geen Eindhovense of Indische.

En precies, daar gaat het om. Waar voel je je thuis, want dat zegt iets over jou en wat je bent. Oss kent vele immigranten. Vooral in de jaren 60 en 70 toen Oss economische voortspoed kende. Die mensen zijn nu allemaal Ossenaar, hun kinderen ook. Ossenaar ben je of kun je worden. En wat er in je paspoort of ID staat, ach dat is ook alleen maar voor de gemeentelijke administratie. Het CDA zou zich over andere dingen druk moeten maken en gelukkig doen ze dat. Tegen de landelijke christelijke lijn stemden ze voor een soepeler kinderpardon. Want iedereen is welkom om zich Ossenaar te gaan voelen.

Backstabbers

Toch wel een van de meest mooie dingen die de mensheid heeft voortgebracht is muziek. Muziek geeft hoop en troost en brengt herinneringen. Ook nu in de maand december. Deze tijd staat in het teken van terugblikken op het afgelopen jaar. Nakaarten over wat dit jaar allemaal gebracht heeft. Nog zo’n traditie is het opstellen van je lijstje favoriete muzieknummers, waarvan dan een landelijke top 2000 wordt gemaakt. De bijbehorende quiz op televisie is erg leuk om naar te kijken en te luisteren. Ook zien we velen hun voorkeuren delen op social media. Het lijstje zegt iets over jezelf.

Als ik aan 2018 denk en daarbij een toepasselijk nummer zoek, kom ik snel uit bij het nummer Backstabbers van The O’Jays: “They smile at your face, all the time they wanna take your place….The Backstabbers”. Dit nummer met de soul groove, waar ik zo van hou, gaat over geschaad vertrouwen en de figuurlijke dolksteek in de rug.

De Backstabbers zijn laffe mensen die onzichtbaar en stiekem hun positie proberen te verbeteren ten koste van anderen. Ik ben er dit jaar een paar tegen gekomen die na jarenlange samenwerking een Backstabber bleken te zijn. Niet Chic, meer Simple Minds en Coldplay. Overigens allemaal 3 hele goede bands!

De Backstabbers werden Backbenchers. Zonder een bijzondere verantwoordelijkheid en zeker zonder eigen geluid. Geen lof voor dit soort type duikers. Voor degenen die zich hiermee aangesproken voelen heb ik wel een suggestie. Luister naast Backstabbers ook eens naar Forget me Nots van Patrice Rushen.

2018 staat voor mij ook voor opbouw en nieuw elan. Positief ingesteld zoals ik ben, koester ik de vrijheid die dit jaar ook gebracht heeft. Think van Aretha Franklin is daarom ook zo’n mooi nummer dat, alleen al vanwege het overlijden van de Queen of Soul, niet mag ontbreken in de top 2000. Het is een ode aan vrijheid: “Think about what you’re trying to do to me. Let your mind go, let yourself be free. Oh freedom!

Ik ben door mijn vader groot gebracht met nummers die nu Dance Classics heten. Barry White werd bij ons thuis grijsgedraaid. Met het nummer You’re the first, the last, my everything hebben wij ook afscheid genomen van mijn vader en enkele jaren later ook van mijn moeder. Mijn liefde voor soul en disco zal daar wel vandaan komen. Ook mijn pogingen dit jaar om basgitaar te gaan spelen zullen we hier mee te maken hebben.

Vanuit de dance classics komt mijn bewondering voor dance muziek. Ik luister op de radio graag naar Slam! Nummers als I remember van DeadMau5 en Lola’s Theme van The Shapeshifters staan op mijn spotify-playlist. Van The Backstabbers naar The Shapeshifters. Eerlijke en oprechte mensen zijn vormvrij en gunnen dat anderen ook.

2019 wordt vast weer een ander jaar, met pieken en dalen. Met Backstabbers en Shapeshifters en hopelijk meer eerlijkheid en liefde. want u weet het hè: All you need is love!

Kortom, muziek is voor mij een inspiratiebron en maakt mij gelukkig als het even tegenzit. Love is in the air, Now that we found love, Your Love, Is it love you’re after. Allemaal nummers die mij vrolijk maken.

Dus wees geen Backstabber, het maakt je een lelijk mens. Wees een Jackson, een Temptation, een Freemason of een Supermen Lover en dans met Moloko met Sing it back het nieuwe jaar in.

Dennenappel

Bij een tuincentrum kun je 2 dennenappels kopen. Netjes verpakt in een plastic doosje en ze kosten samen 5 euro. Het gaf gisteren wat consternatie. Dat je zo gek bent om voor 2 dennenappels 5 euro neer te leggen en dat ze in een plastic doosje waren verpakt. Zo wordt het niks meer met die witte Kerst. De woordvoerder van het tuincentrum pareerde het commentaar met het feit dat de dennenappels met was waren behandeld, zodat alles beestjes eruit waren.

We halen met kerstmis de natuur binnenshuis. Een zorgvuldig kaarsrecht opgekweekte dennenboom, hulstblaadjes en spuitsneeuw, geheel natuurlijk gestyled in de hoeken van onze raamkozijnen met driedubbel glas. Het is dan ook heel natuurlijk dat onze tuincentra de komende 2 weken druk bezocht worden en er weer voor miljoenen aan gezelligheid wordt ingekocht. Dozen vol oude gezelligheid blijven thuis ongeopend staan. Zelfs het traditierijke kerstmis is onderhevig aan modegrillen. Wel of geen gekleurde lampjes, zilver, goud, rood of bronskleurige ballen in de (kunst)boom. En niet te vergeten de opkomende trend om je huis aan de buitenkant als een kermisattractie te versieren met een gedirigeerde lichtshow, na de overstap duurzaam opgewekt met groene energie.

Kerstmis, voor veel mensen, helaas ook, de meest eenzame periode in het jaar, omdat familie en vrienden het te druk hebben om een bezoek in te passen in een overvol programma met kerstborrels en ‘short breaks’. Een familie-feest zonder discussie over de oorsprong van de cast. De geboorte van het menselijke gezicht van onze lieve Heer, een onschuldige hardwerkende timmerman en een onnatuurlijke zwangerschap, zonder IVF. Drie wijzen uit het Oosten, die welkom zijn in het beloofde land en niet moeten worden opgevangen in de eigen regio. Met geschenken gingen ze op kraambezoek in een conventionele stal zonder een emissievrije stalvloer en zonder gaswassers. De klimaat-verschijnselen waren bovenmenselijk. Goed en slecht waren duidelijk. De Romeinen waren de bad-guys, want die wilden met volkstellingen het land vrijhouden van ongewenste vreemdelingen en een kinderpardon ging er bij de Keizer echt niet in. Maar goed, het kind werd niet opgespoord en aarde in het geboorteland. Bovendien bleek het bovennatuurlijke talenten te hebben, die niet onopgemerkt bleven. Het duurde nog, naar verluid, ruim 30 jaar, voordat een vermeende vriend de opsporingsdienst een handje hielp en deze volksvijand terecht werd gesteld.

De wijze waarop die andere figuur uit Lapland in verband is gebracht met het verhaal uit het Heilige land is een klassiek staaltje van multicultureel denken. Germaanse en Christelijke waarden worden traditioneel samengebracht in een setting van vredelievende gezelligheid. Rendieren, de os en de ezel staan gebroederlijk naast elkaar bij de stal terwijl Caspar en Balthasar uit Afrika hun cadeaus aanbieden en de kerstman zijn slede verlost van presentjes. Een lappendeken van stijlfiguren om de mensheid te benadrukken dat verdraagzaamheid een groot goed is.

Ondertussen hangen de dennenappels in de kerstboom en verspreidt de was de geur van een opgewarmde en kleurrijke kerst. De witte versie is iets van lang vervlogen tijden, toen men nog dacht dat klimaatverandering een sprookje was.

Lesje leren

Leraren in het middelbaar onderwijs voelen zich steeds onveiliger in de klas, blijkt uit onderzoek. Ze worden worden verbaal en soms fysiek bedreigd en geïntimideerd. Filmpjes op social media laten zien wat leerlingen allemaal uitvreten. Schreeuwen, bedreigen, met stoelen gooien…Ook moeten eigendommen van leraren en leraressen het ontzien zoals fietsen en auto’s. Wij zullen die klojo of dat k-wijf wel even een lesje leren.

In je puberteit is het heel natuurlijk om je, in het kader van volwassen worden, te verzetten tegen het oudere gezag waar je in de grote mensenwereld mee te maken krijgt. In mijn tijd vonden wij sommige leraren ook stom, irritant, onrechtvaardig en waren we verheugd met leraren die een beetje jeugdig waren en onze gevoelens wel begrepen. Alles bleef een beetje binnen de perken en zelfs de meest brutale leerlingen dimden wel na een aantal sancties door de leiding van de school. Soms leidde het tot een gedwongen vertrek van de leerling, maar het lerarenkorps trok uiteindelijk aan het langste eind.

Zoals het blijkbaar nu kan gaan in de klas, vind haar oorsprong in het basisonderwijs. Ook daar is het onderwijzend personeel regelmatig de klos. Nog niet door de kinderen zelf, maar door de ouders. Die verhaal komen halen omdat hun prinsje of prinsesje te weinig aandacht krijgt. Allerlei etiketten worden geplakt om het ongepaste of afwijkende gedrag te verklaren. De ouders eisen vervolgens maatwerk in een overvolle klas. Misschien zijn de kindjes wel aan stress blootgesteld in hun peutertijd? Onlangs werd gepleit voor een stress-test voor peuters en kleuters. Alles wordt in het werk gesteld om de kinderlijke onschuld te bewijzen en het onderwijs een lesje te leren.

Het heeft naar mijn idee ook te maken met ouders die hun kinderen zien als een statussymbool. Aangemoedigd door de anti-zesjescultuur moet, zal hun kind uiteindelijk toch minimaal op het HBO, maar liever op de Universiteit terecht moeten komen. Als de basisschool dan na 8 jaar met een, ik noem maar, VMBO-advies komt, stort de wereld in. De ouders komen de school wel effen een lesje leren. Want wij weten wat ons kind kan en de school heeft te weinig gedaan om hun kind hoogbegaafd te maken. De veelbelovende carrière wordt dan al in de knop gebroken.

Als kinderen zo hun schoolcarrière in het middelbaar onderwijs voortzetten nemen ze het stokje zelf over. Ze menen zich van alles te kunnen veroorloven richting het onderwijzend personeel. Soms is het leeftijdsverschil tussen leraar en leerling ook niet zo groot en ontbreekt het aan gezonde gezagsverhoudingen. Raddraaiers zien dan hun kans schoon en breken een onderwijscarriere, in de knop. Iemand met een roeping, die ondanks alle negatieve berichten toch voor het onderwijs koos, maar zo maar overspannen thuis zit. Een stress-test voor leraren en leraressen zou passender zijn.

Welke lessen leren we hieruit? Ten eerste moeten ouders zich beseffen dat hun prins en/of prinses niet volmaakt is en zij daar, tot minimaal 18e jarige leeftijd, voor verantwoordelijk zijn. Respect en vertrouwen in de kunde van het onderwijzend personeel is een tweede. Mocht een onderwijzer of leraar echt onredelijk bezig zijn, dan zijn daar anderen binnen de school die daar iets aan kunnen doen. En soms klikt het gewoon niet tussen leraar en leerling, maar dan is een jaartje zo voorbij. Ten derde moeten we stoppen met het hysterisch streven naar ‘excellente’ kinderen als tegenhanger van de zesjes-cultuur, samen te vatten als de prestatiemaatschappij. Het maakt heel veel jongeren ongelukkig en lopen ze vast als ze in de grote mensenwereld hun eerste stappen zetten. Het is daarom niet verbazingwekkend dat de jeugdzorg steeds meer vastloopt en veel kinderen en ouders zich machteloos melden bij overbelaste hulpverleners. Het kat en muisspel tussen ouders, kinderen en professionals gaat daar weer verder, want ja, voor je kind doe je alles.

Tenslotte en misschien wel de belangrijkste les is dat we als maatschappij meer geduld en begrip moeten hebben met de ontwikkeling van een mens die het in de basis moet hebben van een redelijke en eerlijke opvoeding. Dat fundament leggen de ouders. Het onderwijs bouwt daarop voort en dus niet andersom, zoals vele ouders menen te denken. Een lesje opvoeden zou voor vele ouders niet zo gek zijn.

Ik wens u een fijn weekend !

Opstand

Burgemeesters van de grote steden geven geen prioriteit aan het handhaven van het boerkaverbod. Het kabinet vindt in haar reactie dat burgemeesters niet boven de wet staan. Dat laatste klopt natuurlijk, maar een burgemeester mag wel zijn/haar prioriteiten stellen als het gaat om de inzet van handhaving van de openbare orde. Sterker nog, dat moet ook, steeds meer. Er zal nooit genoeg capaciteit beschikbaar zijn om alle verstoringen van de openbare orde aan te pakken. Want is het dragen van bepaalde kleding een verstoring van de openbare orde? Staat dat in gelijke verhouding met bijvoorbeeld tasjesroof, illegaal vuurwerk, mishandeling, drugspanden en vandalisme? Nee toch? Dan is het stellen van prioriteiten een logische bestuurlijke reactie.

Maar het feit dat burgemeesters deze prioriteit expliciet kenbaar maken is een staaltje bestuurlijke ongehoorzaamheid en is een symbolische opstand tegen de wetgevende macht in de steeds zuurstof-armere Haagse bubbel. Een bubbel die gevuld met helium tot onbeduidend piepstemgedrag leidt. Piepen over van alles en nog wat om de populistische stemmer aan zich te binden. Dat gepiep gaat ten koste van aandacht voor bijvoorbeeld de mislukte transitie van het sociaal domein. Denk aan de vastlopende jeugdzorg. Ook het totaal overgeorganiseerde onderwijssysteem in ons land zijn zaken waar ‘Den Haag’ haar tanden al jaren op stuk bijt. Het is dan makkelijker om elkaar te bestoken met politieke-onliners en het oplaten van milieuvervuilende heliumballonnen. Had die ballonnen nou gewoon met gewone mensenlucht gevuld en ze na de ‘feestelijkheden’ lekgeprikt en gescheiden opgeruimd. Nu heeft de VVD een aangifte van de PvdD aan haar broek hangen na een boze tweet van een Bossche boswachter. Had de Bossche burgemeester ook hier prioriteiten moeten stellen en in opstand moeten komen? Of dacht hij dat dit wel overwaaide? Letterlijk naar de buurgemeente dan.

Het ambt van burgemeester staat ook weer op de politieke agenda. Het feodale stelsel van benoeming door de Koning, via de provinciale onderkoning is niet niet meer van deze tijd. Via onzichtbare partij-kartelstelsels worden kandidaten zorgvuldig naar voren geschoven en krijgt het een soort ‘wij weten wat goed voor u is’ en ‘verdeel en heers’ gehalte. Politiek onafhankelijk, boven de partijen, lange termijn, stabiliteit, etc. zijn dan redenen om het huidige middeleeuwse systeem in stand te houden. Geen sterke argumenten in een tijd dat burgemeesters steeds meer prioriteiten stellen en dus politieke beslissingen nemen. Een persoonlijke (politieke) opvatting is een burgemeester niet vreemd. Gezien de wijze van de selectie is dat ook logisch en kan het echt niet zo zijn dat als de burgemeestersketting eenmaal omhangt, de politieke geest in de fles blijft.

Een stelsel van een gekozen burgemeester dan. Zeker ook niet zaligmakend. Toch is het vreemd dat als tegenargument vaak door Haagse partij-politici, de kans op populistisch gedrag van burgemeesters te groot wordt. Een burgemeester die teveel op de korte-termijngolven meedeint. Dat zou wel eens tot opstand en bestuurlijke ongehoorzaamheid kunnen leiden…..

Nou laat maar gebeuren. Zich vervolgens verantwoorden voor politieke keuzes, dat hoort er dan ook bij. Zoals de burgemeester van Assen, uit de VVD-stal, waar hij zich blijkbaar niet meer thuis voelde. Opstandig beëindigde hij zijn jarenlange trouw aan de partij die hem ooit zorgvuldig parachuteerde naar dit ambt. Hij daalde neer op de bedoelde plek. Het edelgas Helium had zijn werking gehad en hij snakte naar adem als partijloze burger. Het had hem gesierd om met beide voeten op de grond zich verkiesbaar te stellen als partijloze burgemeester elders.

Iconisch

De duiding Iconisch viel deze week regelmatig. Iconisch betekent: beeldend van aard. Zoiets als een beeld dat meer zegt dan vele woorden.

Een clubicoon van RKSV Margriet overleedt deze week. Jo de Valk was iconisch voor deze voetbalvereniging, waarvan ik deze week voorzitter mocht worden. Als je Jo zegt, zeg je Margriet. Een persoon die zich met ziel en zaligheid heeft ingezet voor de ontwikkeling van de club. Binnen het bestuur gaan we bespreken hoe we op een passende wijze van Mister Margriet afscheid gaan nemen.

Iconisch moet ook het nieuwe Walkwartier in de binnenstad van Oss worden. De plannen werden gisteren ontvouwd door de architect. Het was muisstil in de raadszaal. Oss staat voor een belangrijke beslissing. Om eindelijk een keer durven te kiezen. Opmerkingen over dat het meer iconisch mag zijn, kan ik wel plaatsen. Dit is geen kritiek, maar vanuit betrokkenheid en bewustzijn van het belang voor deze ingreep in onze binnenstad.

De architect sprak vol lof over de binnenstad. Compact en levendig. En ja, er is ook veel leegstand. Maar hier is het aanbod de verbinding met de vraag verloren. Het aanbod is te duur, te oubollig of niet passend bij de uitstraling die de detailhandel in dit zware weer nodig heeft om de strijd aan te gaan met e-commerce.

De verantwoordelijk wethouder was op inspiratie-reis geweest naar Denemarken. In zijn verslag van deze reis, gaf hij toe dat de binnensteden van de toekomst het niet alleen van winkelen moeten hebben. Deze inspiratie gaf hem inzicht en dat is te prijzen. Naast winkelen en horeca completeren cultuur en wonen een aangename binnenstad. Een binnenstad waar je niet alleen komt om te kopen. Het Walkwartier wordt daar een icoon van. Een locatie waar allerlei functies samengaan en allerlei redenen geven om naar de Osse binnenstad te gaan.

Over de architectuur en uitstraling van de plannen zullen de meningen uiteenlopen. De knipoog naar de historie (koekfabriek) vervult je van melancholie of je vindt het geschiedvervalsing omdat die fabriek daar helemaal niet stond. De woontoren vindt je absurd hoog of eindelijk een icoon van stedelijke allure. Ook zal autoparkeren weer de gemoederen bezig houden. Dat parkeren voor de winkeldeur is voor sommige ondernemers toch het walhalla. De huidige leegstand bij het parkeerterrein De Wal bewijst het tegendeel.

De tijd van discussiëren en nadenken is nu wel geweest. Het is nu tijd om op zun Ossisch door te pakken en tot een vlotte realisatie van de plannen te komen. Een iconische sloop van historische vergissingen, een iconisch bouwproces, een iconische oplevering met een Iconisch complex als resultaat.

Het beeld wat over pakweg 3 jaar opdoemt als je vanaf de Molenstraat het gebogen Vorstengrafzwaard passeert is een beeld van een trotse Brabantse stad. Trots op haar iconisch verleden en daadkrachtig bezig met haar toekomst.

Proefballonnen

Volgend voorjaar zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten. Van belang voor de betreffende provincies, maar ook via het getrapte stelsel van belang voor de samenstelling van de Eerste Kamer. Het is daarom dat landelijke politici in de Tweede Kamer zich aan het warm draaien zijn en hun partij aan het profileren zijn.

Kampioen proefballonnen is op dit moment de VVD fractie in de Tweede Kamer. Met de peilingen met de opkomende PVV en FvD in het vizier, neigt de VVD steeds meer naar rechts-populistische standpunten over met name het migratiebeleid. Het weghalen van de discretionaire bevoegdheid bij de, nota bene, eigen staatssecretaris was het proefballonetje wat vorige week werd opgelaten. De valse lucht werd direct door de andere coalitiepartijen uit deze versie gelaten. Maar de polariserende toon was wel weer even gezet door de partij-strategen.

Het mag misschien vreemd zijn, dat de staatssecretaris kan ingrijpen op een asielprocedure die al heel lang tot onzekerheid bij de asielaanvrager leidt, maar het geeft wel ruimte voor barmhartigheid. Deze, vooral christelijke, waarde betekent dat dat men zich ontfermt om medemensen en in woord en daad hulp biedt aan diegene die daaraan behoefte hebben. Een wat warme menselijke houding in tegenstelling tot de koele rechterlijke procedures, waarachter de VVD zich blijkbaar wil verschuilen.

Politici die zich achter de rechterlijke macht verschuilen, vergeten dat zij verantwoordelijk zijn voor wetten waaraan de rechter toetst. En als de wetten en bijbehorende regels tot ellenlange procedures leiden en tot menselijk leed leiden, moet je als volksvertegenwoordiger daar iets van vinden. Juist waar kinderen in het geding zijn, is het wijzen naar de verantwoordelijkheid van ouders of rechtelijke uitspraken een hele koele en gevoelloze politieke opvatting. Zakelijk en koel zijn bij financieel-economische vraagstukken is goed, maar als het in plaats van om welvaart, om welzijn gaat, wordt het vaak ijskoud. Een gebaar van een staatsecretaris kan dan zeer hartverwarmend zijn voor in ons land gewortelde kinderen.

Een ruimer kinderpardon, een ultieme poging om het systeem warmer en menselijker te maken, haalde het niet. Ook niet bij de barmhartige waarden van de CDA-fractie, dat zich, ook gezien de peilingen, geen bult wil vallen in deze politiek instabiele tijden. De verschuiving naar rechts-populisme en nationalisme in ons land is opzienbarend. Demonstraties bij de intocht van Sinterklaas zijn opzienbarend. Een opgeluchte burgemeester van Zaanstad, gesteund door massale politie-inzet, is opzienbarend.

Wat hebben we toch weinig geleerd van populistische en nationalistische stromingen en de ellende die dat heeft opgeleverd. In ons kleine welvarende land zouden we rechts-populisme niet nodig moeten hebben. Waarden als liberalisme en solidariteit, daar staat Nederland nog steeds om bekend. En vooral in die combinatie. Laten we dat in ere houden en daar naar handelen.

De grote oorlog

Zondag herdenkt de wereld het einde van de grote oorlog 100 jaar geleden. Een oorlog die aan neutraal Nederland een beetje is voorbij gegaan. Alleen Belgische vluchtelingen waren in Brabant het enige tastbare van het grote drama wat zich gedurende 4 jaar afspeelde in de Vlaamse en Noord-Franse velden. Miljoenen stuks munitie vlogen over en weer en leverden evenzovele slachtoffers op aan beide frontlinies.

Uiteindelijk moest het Duitse Rijk capituleren en werd in Versailles de wraak geboren in fascistische hoofden die een volgende oorlog zou betekenen, met weer miljoenen slachtoffers en weer een Duitse capitulatie. Het grote verschil met de eerste oorlog was dat naast front-slachtoffers vooral ook burgerslachtoffers waren te betreuren door met name geallieerde bombardementen en een ongekende genocide.

Ik kijk op dit moment de serie Peaky Blinders die het verhaal verteld van een bende in het rauwe Birmingham van de jaren 20. Een bende samengesteld door ernstig getraumatiseerde Engelse frontsoldaten. Moordend en drijvend op drank en drugs vechten ze tegen gevestigde macht met de opkomende Winston Churchill in het arrogante Londen. De beelden van uiteengereten lichamen blijven rondspoken onder de petjes van de bendeleden. In de steek gelaten en psychische bijstand ontberend zijn ze de angst voor de dood verloren in de loopgraven.

Zondag zullen de presidenten Trump en Poetin hun opwachting maken bij de vast indrukwekkende herdenking van een totaal onzinnige oorlog. Ik hoop dat beide ‘heren’ zich zullen beseffen dat nu zij aan de wereldknoppen zitten, hun voorgangers in de vorige eeuw, gevoed door nationalisme, heel veel mensen een gruwelijke hel hebben ingestuurd. En dat dat nooit meer mag gebeuren.

Het huidig opkomend nationalisme in de wereld is een ernstig signaal en zal bestreden moeten worden. Het is daarom goed om naast de terechte aandacht voor WO II ook WO I een prominente plaats krijgt in de geschiedenislessen. Daar kunnen we van leren.

Vuurwerk

Nu de avonden weer wat vroeger beginnen hoor ik in diezelfde avonden weer knallen. Van vuurwerk. Fanatiekelingen die oud en nieuw niet herkennen op hun kalender. En vandaag schrijft een chirurg dat hij zijn eerste vuurwerkslachtoffer van dit knalseizoen al heeft behandeld. Het lijkt wel of ieder jaar weer vroeger het lont aangestoken wordt. Aan het volume te horen is het niet legaal consumentenvuurwerk maar illegale bommetjes uit, weet ik veel waar vandaan.

Dat onverlaten zich de moeite getroosten om in het illegale circuit geld uit te geven aan vuurwerk en het leuk vinden om begin november dat af te steken, is mij een groot raadsel. Waarschijnlijk is het bedoeld om indruk maken en het saaie leven spannend te krijgen. Zogenaamde stoere mennekes die al lang onder het oog van hun vader en moeders ontsnapt zijn. En meestal weten de ouders het wel, maar vinden ze het ook wel goed zo. Maar er verdienen ook handelaren aan dit tuig. Er zal heus wel een heel netwerkje zijn van deze vreselijke handel.

Ik vond vroeger vuurwerk ook spannend, maar die spanning zat toch vooral in de dagen voor oud en nieuw. Zo snel mogelijk naar de winkel en de spaarcentjes uitgeven aan kanonslagen of babypijltjes. Illegaal vuurwerk heeft ten opzichte van die kanonslagen uit ‘mijn’ tijd, de kracht van een atoombom en over dat consumentenvuurwerk zal bij jongeren van deze tijd gelachen worden. Totdat het mis gaat…en dan gaat het met dit militair tuig ook goed fout. De artsen in de Eerste Hulp hebben een eed van Hippocrates afgelegd, maar ze zullen ook wel eens denken: Wie met vuur speelt….

Een algeheel verbod op vuurwerk komt ieder jaar dichterbij. Zoals zo vaak verpest het vuurwerktuig het voor de onschuldige personen die braaf met hun sierpot en vuurpijl het nieuwe jaar inluiden. Het tussenvonnis is het aanwijzen van vuurwerkvrije zones, dan wel in combinatie met een door de gemeenschap betaalde vuurwerkshow zoals we die ook kennen van de zomervakanties in Spanje. Trouwens mooi om zien!

Geheel tegen mijn liberale principes in, moeten we HALT zeggen, tegen deze uit te hand geknalde hobby van een paar idioten. We moeten helaas al heel veel politie-capaciteit aan illegale handel, handhaving en opsporing besteden. Maar ook de omgeving mag wat alerter zijn op de vuurwerkfanaten en de politie te helpen om hier zo snel mogelijk in te grijpen. Vergeet ook niet de materiële schade die ieder jaar weer opgeteld mag worden.

Dus ik ben voor een verdere beperking van het gebruik van vuurwerk en te werken aan een veilige, goed georganiseerde en feestelijke inluiding van het nieuwe jaar.

Kunst en Kitsch

Aanstaande zondag is er een Osse Kunst en Kitsch in Museum Jan Cunen. Een editie geïnspireerd op het gelijknamige en succesvolle programma op de landelijke TV. Leuk om naar te kijken hoe mensen hoopvol luisteren naar het oordeel van een deskundige en vooral benieuwd zijn naar de waarde van hun spulletjes. Vooral de verassingen zijn leuk. Een ontdekking van een werk van een bekende kunstenaar of een zeer educatieve beoordeling van in ongebruik geraakte voorwerpen. Goede schilderijen en zilver zijn vaak veel waard. Klokken kunnen alle kanten opschieten en komen ook best vaak in de categorie Kitsch. Ook namaak van voorwerpen uit de oudheid, gekocht in Egypte bijvoorbeeld komen regelmatig voorbij. En heel soms een boekwerk, gekocht op de rommelmarkt voor een paar euro, wat zomaar voor een paar duizend euro verzekerd zou moeten worden (doen mensen dat ook?).

Bij het programma hangt ook altijd een lacherig sfeertje. Een dagje uit en misschien wel een financiële meevaller van jewelste door een voorwerp wat doorgaans als lelijk wordt bestempeld en men er heel graag vanaf wil. Maar ja, een verzekerde waarde is nog geen verkoopprijs.

Museum Jan Cunen heeft ook een prijs gewonnen. In 2018 het mooiste gebouw van Oss. Dan met name de uitbreiding met entree en café die modern met historisch verbindt. Altijd een gewaagde uitdaging voor ontwerpers. Respect voor het oude en toch gedurfd ontwerpen. Dat is bij Jan Cunen gelukt. Vooral de verbinding die het gebouw nu heeft met het park is geslaagd. De villa met een later aangebouwde serre stond toch vooral met haar kont in het park. In plaats van die serre heeft de villa een mooi kunstzinnig achterwerk gekregen waar het moeite waard van is om naar te kijken.

Oud en nieuw combineren in de binnenstad van Oss is altijd een lastige operatie. Door de grote stadsbrand eind 18e eeuw en de sloopwoede in 60-70 jaren van de 20e eeuw heeft de binnenstad van Oss veel erfgoed in rook en stof zien opgaan. Dat draaien we niet meer terug. Als reactie wordt dan historiserend bouwen gepredikt. Maar kitsch ligt op de loer. Bestaande panden weer terugbrengen naar een historiserende uitstraling is prima. Vaak is het het herstellen door panden te ontdoen van een trespa mantel en winkelluifels. We hebben inmiddels vele geslaagde voorbeelden daarvan.

Wanneer historiserend bouwen voor nieuwbouw wordt toegepast is sprake van kitsch. En wanneer het een belangrijke stedenbouwkundige ingreep wordt in de bestaande stad wordt het potsierlijk en lacherig. Het is de kunst om daar van weg te blijven en het verleidende knipogen naar de historie van een stad te laten blijven. Een knipoog naar het industriële verleden bijvoorbeeld. Dat past bij Oss en kan zelfs kunstzinnig zijn.

Zo’n ingreep gaan we nu doen in de binnenstad van Oss. Met vooral wonen en cultuur. Winkels zijn ondergeschikt. Dat past bij de huidige tijdgeest van een binnenstad van een middelgrote stad als Oss. Laten we hopen dat het spraakmakend is en dat bezoekers van de binnenstad verrast worden en het als waardevol wordt betiteld. En over smaak valt niet twisten.

Als het bij Kunst en Kitsch, kitsch blijkt te zijn kan de eigenaar het toch nog steeds mooi vinden en weer terugplaatsen op de schoorsteenmantel. Bij een gebouw met een kitscherige uitstraling zullen generaties er tegen aan moeten kijken en zich afvragen hoe ze dit toch verzonnen hebben in 2018. Ja, dat vonden toen mooi.

Vonden de Ossenaren van de jaren 70 het voormalige V&D gebouw mooi? Blijkbaar wel. Het stadsbestuur en de welstandscommissie gaf er toestemming voor. Ongelooflijk maar waar. Voor het einde van 2018 zal het stadsbestuur opnieuw haar oordeel moeten geven. Wordt het Kunst of Kitsch?